Phố Nguyễn Hồng Quân thuộc địa bàn phường Thượng Lý (quận Hồng Bàng). Nhưng, ít người biết con phố, nơi họ hằng ngày đi qua, gắn bó đời sống, chứng kiến bao vui, buồn… mang tên người liệt sĩ – anh hùng từng sinh sống, chiến đấu dũng cảm và hy sinh trên chính con phố này. Tên anh là Nguyễn Hồng Quân.

Trưởng đồn công an hết lòng vì nhân dân

Căn nhà của liệt sĩ, Anh hùng lực lượng vũ trang Nguyễn Hồng Quân trên chính tuyến phố được đặt tên người chiến sĩ công an dũng cảm ngày nào. Câu chuyện với các bậc cao niên tại nhà liệt sĩ Nguyễn Hồng Quân từng sinh sống, kể về người con ưu tú của thành phố Cảng anh hùng như tái hiện lại quá khứ oanh liệt đối với thế hệ trẻ.

Trong chiến tranh chống Mỹ cứu nước, Thượng Lý là khu vực tập trung nhiều nhà máy, kho tàng quan trọng nên cả hai đợt chiến tranh leo thang phá hoại miền Bắc, đế quốc Mỹ đều coi nơi đây là trọng điểm đánh phá, có tính hủy diệt. Khi đó, để bảo đảm an ninh trật tự, an toàn xã hội, đồng chí Nguyễn Công Di (tức Nguyễn Hồng Quân), Phó khu Công an khu phố Hồng Bàng (Sở Công an Hải Phòng) được cử về phụ trách địa bàn Thượng Lý với vai trò Trưởng đồn công an nhân dân Thượng Lý. Phụ trách địa bàn, với từng việc làm cụ thể, đồng chí đều nghiên cứu kỹ trước khi triển khai. Có những việc được triển khai làm thí điểm, đánh giá kết quả tại từng tiểu khu, nhân rộng trên khắp địa bàn. Một số phong trào như: hướng dẫn nhân dân đào hầm, hố chống bom; giáo dục trẻ em hư; phòng không sơ tán…tạo được tiếng vang và được công an thành phố lựa chọn nhân rộng.

Nhiều bậc cao niên từng sống trong khu vực này thời kỳ kháng chiến chống Mỹ vẫn nhắc nhớ đến liệt sĩ Nguyễn Hồng Quân, một Đồn trưởng gần dân, sâu sát với cơ sở. Khi có lệnh sơ tán, đồng chí phân công cán bộ, chiến sĩ trong đơn vị hỗ trợ nhân dân, của cải sơ tán trước, người nhà mình sơ tán sau. Không ít người tin tưởng giao chìa khóa nhà, chỉ nơi cất giữ của cải nhờ đồng chí đồn trưởng giữ hộ khi sơ tán.

Năm 1972, nhằm xoay chuyển tình thế trên bàn ngoại giao, Mỹ ném bom đánh phá miền Bắc. Hải Phòng, Thượng Lý trở thành rốn hứng bom, nhiều khu phố, gia đình, kho tàng bị trúng bom. Tiếng bom vừa dứt, đồng chí chỉ huy anh em và trực tiếp xuống tận khu phố giúp đỡ nhân dân, cứu tài sản cho nhà nước. Nhiều trận bom ác liệt, hầm trú ẩn của nhân dân bị sập. Những tiếng la hét, cầu cứu vang lên từ lòng đất, trong khi sức người có hạn, việc đào bới hết sức khó khăn. Tình thế nguy nan, đồng chí có sáng kiến đào lỗ thông hơi để không khí tỏa xuống hầm, rồi mới đào bới tìm kiếm người bị nạn. Chính nhờ cách làm này nhiều người không may bị sập hầm được cứu sống.

Đêm 15 -4 – 1972, đế quốc Mỹ dùng máy bay B52 ném bom trải thảm khu vực Thượng Lý, gần 500 quả bom các loại trút xuống khu phố không đầy 2km2 giữa lúc mọi người đang ngủ. Nhiều gia đình bị sát hại thảm khốc. Tiếng bom nổ vang trời, nở đất, tiếng trẻ thơ khóc vì sợ hãi. Bất chấp nguy hiểm, đồng chí Nguyễn Hồng Quân len lỏi vào từng nhà dân vận động nhân dân xuống hầm tránh bom, đi sơ tán. Và khi đang làm nhiệm vụ, đồng chí bị trúng bom của địch anh dũng hy sinh trong niềm tiếc thương vô hạn của người dân và đồng đội.

Tự hào về cha

Bố mất khi chưa tròn 2 tuổi. Những ký ức, hình ảnh về bố đối với Nguyễn Hồng Quang (con trai liệt sĩ Nguyễn Hồng Quân) đọng lại qua những lời kể, những câu chuyện, âm vang hào hùng về một thời chiến đấu đầy gian khổ, hy sinh rất đỗi vinh quang. Anh Quang cho biết, cha mất, một mình mẹ tần tảo nuôi hai con. Cứ thế, 2 con một trai, một gái của mẹ cũng lớn dần theo năm tháng, có việc làm, rồi được dựng vợ, gả chồng. Niềm vui của mẹ là thấy các con noi gương bố, luôn phấn đấu, sống chan hòa với mọi người. Anh Quang luôn tự hào vì được là con của một anh hùng. Với anh, dù bố đã đi xa, nhưng hình ảnh của bố luôn hiện hữu và là tấm gương để anh noi theo. Anh cũng rất tự hào vì tên của cha được chọn đặt tên phố nơi gia đình đang sinh sống như một sự tri ân đối với người đã khuất.

Ông Lê Văn Lâm, năm nay qua tuổi bát thập và cũng gắn bó từng ấy năm với con phố cho biết, phố được đặt tên người anh hùng từng sống, chiến đấu và ngã xuống trên chính nơi này chứa đựng thật nhiều ý nghĩa. Nguyễn Hồng Quân là người con anh dũng của thành phố Cảng đã ngã xuống trong trận chiến ác liệt nhất. Con đường mang tên người liệt sĩ anh hùng là niềm tự hào của người dân chúng tôi. Theo ông Lâm, ngoài đặt tên đường như hiện nay, để mỗi người dân và nhất là những người trẻ hiểu đầy đủ về ý nghĩa con đường Nguyễn Hồng Quân, các cơ quan chức năng cần sơ lược về tiểu sử của Nguyễn Hồng Quân. Căn nhà, nơi ông từng sinh sống nên gắn biển giới thiệu. Đây cũng là cách giáo dục trực quan, có hiệu quả đối với những người đang sống trên chính con phố này và thế hệ mai sau.

Phố Nguyễn Hồng Quân hôm nay cửa nhà san sát, nhộn nhịp người xe cho thấy sự sôi động trong cuộc sống. Trong nhịp sống hối hả, ngược xuôi, những người dân thành phố Cảng nói chung và phường Thượng Lý nói riêng khắc ghi công anh hùng, liệt sĩ Nguyễn Hồng Quân, người con dũng cảm của thành phố Hải Phòng.

Nguồn:baohaiphong.com.vn